Леммы

Вернуться к списку | удалить | редактировать

vediä

язык: карельский: собственно карельское наречие

часть речи: глагол

произношение: ved΄iä (Весьегонский, Толмачевский)

фонетические варианты: vedyä (Маслозерский, Тунгудский, Мяндусельгский, Ребольский); vedää (Ругозерский); vedee (Паданский); vedie (Тихвинский); vedöä (Валдайский); vedii (Дёржанский); vetyä (Новописьменный севернокарельский, Вокнаволокский, Кестеньгский, Княжая, Ухтинский)


1 значение

  • русский: тянуть, тащить; затягивать

Примеры (360)

лучший отличный хороший плохой

1. Vedäy korvašta Kol’ua, kumbazella väliän jo kolmetoista vuotta liey.
Тащит Колю, которому скоро тринадцать лет будет, за ухо. (Kolhozan brigadirat)
2. Elgiä vedäkkiä ni milma, ni iččiedä riähkih.
Не вводите в грех ни меня, ни себя. (Vorat)
3. Ammuin, konža vielä jedinolično ruadoma, muissan Pet’u telegän olgie toi, ajau tagapordahih, hebone enžistäh koppai, da vediä yläh ei šua, peräydyy.
Давно, когда ещё единолично работали, Пётр привёз воз соломы, хочет по настилу въезда заехать на поветь, лошадь было сначала рванула, но до конца не смогла дотащить телегу и попятилась обратно. (Miän leššet)
4. – Kizattih täh rukah: kahen keššä istuočetah lattiella ali mualla vaššakkeh, upriečetah pägeillä toine toizeh, otetah molen käzih yhen pualikan. Pualikkua vejetäh molen iččieh päin. Ken toizen vedäy iččien piällä, že i voittau.
- Играют таким образом: двое садятся на пол или на землю друг против друга, подошвами ног один из них упирается в подошвы другого, оба в руки берут одну и туже палку и оба тянут палку на себя, кто перетянет так, что соперник упадёт на него, тот и выиграл. (Il’l’a)
5. – Kizattih täh rukah: kahen keššä istuočetah lattiella ali mualla vaššakkeh, upriečetah pägeillä toine toizeh, otetah molen käzih yhen pualikan. Pualikkua vejetäh molen iččieh päin. Ken toizen vedäy iččien piällä, že i voittau.
- Играют таким образом: двое садятся на пол или на землю друг против друга, подошвами ног один из них упирается в подошвы другого, оба в руки берут одну и туже палку и оба тянут палку на себя, кто перетянет так, что соперник упадёт на него, тот и выиграл. (Il’l’a)

2 значение

  • русский: возить, вывозить
понятие: возить

перевод

вепсский: vedada

карельский: ливвиковское наречие: vedee; vedeä; vediä; vedää

карельский: людиковское наречие: vedada; vedädä

диалекты употребления: Весьегонский, Толмачевский

Примеры (370)

лучший отличный хороший плохой

1. Hristoforov palkuau mužikat podvodoinke vedämäh kivilöidä kiviruoppahista Kolašnikovah, a šieldä jo želeskua myöt’ – Piiterih.
Христофоров нанимает мужиков с подводами вывозить камни из грудениц в Калашниково, а оттуда уже по железной дороге отправляет в Питер. (Pudropöčöt)
2. Kivie hänellä varoin rigenembi vejettih miän kylöveh.
Камни для него чаще возили люди с нашей деревни. (Pudropöčöt)
3. Pakottih hevos’t’a brigadiralda, da že ei andan, šanou: "Hebozet ei jouveta, ruvetah vedämäh heiniä Duuničašta keviäkši žiivatoilla varoin, kuni vielä keštäy doroga, ottakkua, – šanou, – härgäne".
Для поездки просили у бригадира лошадь, но та отказала, дескать, в воскресенье колхозники на лошадях будут возить сено на ферму из Дуницы, пока зимняя дорога не рухнула. Предложила бычка. (Uužie dengoida vaš)
4. Hiän äijie huomnekšella jalgeuttau, kaikilla ruavot päiväkši andau, mittuau i lugou äijängo šie kynnit, äijängo aštoičit, äijängo kylvit, monigo telegiä tuahta noššit, monigo vejit peldoh, äijängo gektarua niitošta niitit, kuivait heiniä. A monigo telegiä heiniä puun’ah panit, äijängo ruista da ozrua, da kagrua leikkait, äijängo sotkua deriit pelvašta, monigo telegiä pelvašta guomnoh vejit, monigo kuboččuo pelvašta kolotiit, äijängo telegiä kuboččuo niitokšella vejit, da šielä levitit, da tuaš noššit, da rejellä l’nozavodah vejit, libo omašša riiheššä trestan kuivait, loukutit, a vivoit, nin monigo kiluo viidi työdä.
Он многих по утрам даже будит ото сна, всем на день работу даёт, измерит да сосчитает много ли ты вспахал, много ли пробороновал, да засеял, сколько телег навоза нарыл, сколько отвёз в поле, сколько гектар покосов накосил, сколько сена высушил да в сарай отвёз, сколько ржи, да ячменя, да овса сжал, сколько соток льна выдергал, сколько телег льна отвёз в гумно, сколько кубачей околотил, сколько телег кубачей на скошенный луг отвёз да расстелил, да опять поднял тресту, да на льнозавод отвёз на санях, или в своей риге высушил, да сколько намял на льномялке, да сколько килограмм льна натрепал. (Kolhozan brigadirat)
5. Hiän äijie huomnekšella jalgeuttau, kaikilla ruavot päiväkši andau, mittuau i lugou äijängo šie kynnit, äijängo aštoičit, äijängo kylvit, monigo telegiä tuahta noššit, monigo vejit peldoh, äijängo gektarua niitošta niitit, kuivait heiniä. A monigo telegiä heiniä puun’ah panit, äijängo ruista da ozrua, da kagrua leikkait, äijängo sotkua deriit pelvašta, monigo telegiä pelvašta guomnoh vejit, monigo kuboččuo pelvašta kolotiit, äijängo telegiä kuboččuo niitokšella vejit, da šielä levitit, da tuaš noššit, da rejellä l’nozavodah vejit, libo omašša riiheššä trestan kuivait, loukutit, a vivoit, nin monigo kiluo viidi työdä.
Он многих по утрам даже будит ото сна, всем на день работу даёт, измерит да сосчитает много ли ты вспахал, много ли пробороновал, да засеял, сколько телег навоза нарыл, сколько отвёз в поле, сколько гектар покосов накосил, сколько сена высушил да в сарай отвёз, сколько ржи, да ячменя, да овса сжал, сколько соток льна выдергал, сколько телег льна отвёз в гумно, сколько кубачей околотил, сколько телег кубачей на скошенный луг отвёз да расстелил, да опять поднял тресту, да на льнозавод отвёз на санях, или в своей риге высушил, да сколько намял на льномялке, да сколько килограмм льна натрепал. (Kolhozan brigadirat)

3 значение

  • русский: вести, приводить

Примеры (355)

лучший отличный хороший плохой

1. löpötti, löpötti, dai šinččua vedi dai kierdi, kierdi okšaa okšaa miula kierdi.
шлёпала, шлёпала, и в сени отвела да обходила, окручивала, окручивала веткой, веткой меня окручивала. (Diedu da baba)
2. Nu i lähtei toispiänä meččäh, a ukko nagoli hil’l’akkazeh, hil’l’akkazeh akkua vedäy haudah päin.
Ну и пошли на следующий день, а старик всё потихоньку, потихоньку старуху ведёт к яме. (Juduakka)
3. Panomine papista on muone azie, kumbazella riähkähizellä hänen pahat aziet mielellä juohuttuačetah, i vedäy parennukšeh, mi on, pyhityš, malittu, jagamine elon, kävymine kirikköh, i kaikki žen že jytyš, midä panou hyvin tiedäjä pappi, kuin hengen parendaja.
Епитимиа есть средство грешнику слабости его и преступления на память приводящее, и ведущее ко исправлению: яко то пост, молитва, милостыня, хождение в церковь, и прочая таковая зависящая от благоразумия духовника, яко духовнаго врача. (Переводъ нѣкоторыхъ молитвъ и сокращеннаго катихизиса на Корельскїй языкъ. Perevod sokraščénnago katihísisa)
4. Jogohizella pidäy kaikkien kera hyvin eliä, mielöväldi i hyvätabazena olla, nälgähistä šyöttiä, vuatittua pal’l’ahis’t’a, läzijiä tietellä, riähkähistä riähistä poisen vediä, houkas’t’a opaštua hyvällä, andua hyviä mieldä, i jogohizen spuasenien täh jumalalla kumarrella.
Всякой человек обязан со всеми обходиться ласково, учтиво, снизходительно, алчущаго накормить, нагаго одеть, больнаго посетить, грешащаго от греха отвесть, невежу в законе наставить, подать добрый совет, и о всякаго спасении молиться милосердому Богу. (Переводъ нѣкоторыхъ молитвъ и сокращеннаго катихизиса на Корельскїй языкъ. Perevod sokraščénnago katihísisa)
5. Ei käšše meilä luadie pahua naizinehmizen kera, i kaiken hibien miän paganoidua, i hänen tahondua, niin že i šidä, mi ših vedäy.
Запрещает мне блуд, прелюбодеяние и всякую греховную плотскую нечистоту, к коим человек похотию возжигается, также и то, что к ним приводит: (Переводъ нѣкоторыхъ молитвъ и сокращеннаго катихизиса на Корельскїй языкъ. Perevod sokraščénnago katihísisa)

4 значение

  • русский: втягивать, притягиваться; впитываться

Примеры (346)

лучший отличный хороший плохой

1. Juhlapäivän aikana šiä muuttu monta kertua: huomenekšešta ihmiset voitih kačella veššokšie päivänvalošša, šiitä pakšut pilvet vejettih taivahan umpeh ta alko šatua lunta, šiitä tuuli voimistu ta rupesi melko kovah tuiskuttamah ta vašta illalla šiä rauhottu. (Giperborejan pohjoistuuli puhalti Karjalah)
2. Šentäh pitäy olla venäjänkielisie näytelmie, mit on hyvin ohjattu ta mit vejetäh yleisyö. (Teatteri on ilmanikuni elämänkoulu)
3. Konša kalat ollah valmehet, mie vejän ne ritilän kera ta ašetan kivellä šavuštamon vierellä. (Koptittu ahven – herkkuruoka)
4. Nyt niitä šankie šuau kaupaštaki, vain ei ne kotišankilla vertua vejä. (Šyö šankie, jotta et lankie)
5. Ka t’ämä doroga srojieči, ka skol’ko t’äh, oi, špi̮ali̮a vejet’t’ü! (Kez’r’iämmä i vallotamma)

5 значение

  • русский: тянуть, иметь тягу (о дымоходе)

Примеры (346)

лучший отличный хороший плохой

1. Juhlapäivän aikana šiä muuttu monta kertua: huomenekšešta ihmiset voitih kačella veššokšie päivänvalošša, šiitä pakšut pilvet vejettih taivahan umpeh ta alko šatua lunta, šiitä tuuli voimistu ta rupesi melko kovah tuiskuttamah ta vašta illalla šiä rauhottu. (Giperborejan pohjoistuuli puhalti Karjalah)
2. Šentäh pitäy olla venäjänkielisie näytelmie, mit on hyvin ohjattu ta mit vejetäh yleisyö. (Teatteri on ilmanikuni elämänkoulu)
3. Konša kalat ollah valmehet, mie vejän ne ritilän kera ta ašetan kivellä šavuštamon vierellä. (Koptittu ahven – herkkuruoka)
4. Nyt niitä šankie šuau kaupaštaki, vain ei ne kotišankilla vertua vejä. (Šyö šankie, jotta et lankie)
5. Ka t’ämä doroga srojieči, ka skol’ko t’äh, oi, špi̮ali̮a vejet’t’ü! (Kez’r’iämmä i vallotamma)

словоформы (121)

ve|diä