Lemmas

Return to list | delete | edit

hengi

language: Karelian Proper

part of speech: Noun

phonetic variants: heng (Dyorzha); henki (New written karelian, Kestenga, Knyazhaya, Uhta, Voknavolok)


1 meaning

  • Russian: дыхание

Examples (135)

the best an excellent a good a bad

1. No ka tua järie kyynel’ Man’a-buabon nägyö myöt, konža hiän liččuači miuh, i maman šanonda – ne ollah kuin yksi hengi. (Kyynelet)
2. mieldy tyttö, hengen katkai –
tyttö vaštah, piällä; "Kuulen." (MIELLYTTIH )
3. Mie i hengettä šiel’ issun.

И сижу я там тихонечко. (Ol’iin mie tyttön’e dvadcat’ l’et)
4. Miula, k on šiel’ä, polagaiččieččoo kakši hengie, n’i l’eviembi i polossu, hengel’l’ä, n’i puol’i vai, polossua. (Mie iče vierriin)
5. Miula, k on šiel’ä, polagaiččieččoo kakši hengie, n’i l’eviembi i polossu, hengel’l’ä, n’i puol’i vai, polossua. (Mie iče vierriin)

All examples

2 meaning

  • Russian: душа, жизнь
concept: soul

translation

Veps: heng; heng’

Livvi: henge; hengi

Ludian: heng; hengi; heng’

dialects of usage: Dyorzha, Myandyselga, Padany, Reboly, Rugozero, Tikhvin, Tolmachi, Tunguda, Valdai, Vesyegonsk

Examples (140)

the best an excellent a good a bad

1. Vain ti̬atolla da mi̬amolla nuor’i muččo avi̬aw kaiken hengen, a n’et n’ikellä n’imidä ei šanota.
Только своему отцу с матерью откроет всю душу, а те никому ничего не скажут. (Mi̬as’l’enčan’ed’el’illä...)
2. Missä šyndyö - hengi arvai,
tuulet vaštah nagrettih. (TOINE MUAMO)
3. Zor’azet miän-omat yöhyne peittäy –
šuačennan annamma hengellä omalla. (VIIJITGO ILLALLA? )
4. Eigo jo šilmäzet kačota pahoin,
rupit da kivut hengellä vain? (KYLÄNE MIUN )
5. Kyläzet nytten ollah kuin kakšozet,
talvekši hengie kyläššä vähä. (ŠYGYŽYKYLÄNE )

All examples

3 meaning

  • Russian: душа человека

Examples (159)

the best an excellent a good a bad

1. Armaš šana doidiu hengeh šua.
Ласковое слово до сердца доходит. (Šanapolvet da aforizmat. 1. A-H)
2. En ole viärä ni hibiellä, ni hengellä.
Ни телом, ни душой не виноват. (Šanapolvet da aforizmat. 1. A-H)
3. Hengeh andau.
обожает (букв: душу отдаст). (Šanapolvet da aforizmat. 1. A-H)
4. Hot’ šilmät rissin: en ole viärä ni hibiellä, ni hengellä hänen ieššä.
Могу перекреститься: не виновен ни телом, ни душой перед ним. (Šanapolvet da aforizmat. 1. A-H)
5. Lumitalvi, a hengellä lämmin,
kuččuu kabuta keviällä tammi. (HORMEUDUMA)

All examples

4 meaning

  • Russian: душа, человек, а также голова скота в хозяйстве (как мера счета)

Examples (135)

the best an excellent a good a bad

1. Myö vielä šuvaičimma sitä peššä pirttilöidä, tože nillä že, keräyvymmä nellä-viizi hengie.
Мы еще любили избы мыть, тоже так же, соберемся по четыре-пять человек. (Kylyt)
2. Meilä jo avtot ollah, meilä oli nellä vai kolme hengie.
У нас уже машины, нас было четыре или три человека. (Karjalan kieleštä)
3. Mie i hengettä šiel’ issun.

И сижу я там тихонечко. (Ol’iin mie tyttön’e dvadcat’ l’et)
4. Miula, k on šiel’ä, polagaiččieččoo kakši hengie, n’i l’eviembi i polossu, hengel’l’ä, n’i puol’i vai, polossua. (Mie iče vierriin)
5. Miula, k on šiel’ä, polagaiččieččoo kakši hengie, n’i l’eviembi i polossu, hengel’l’ä, n’i puol’i vai, polossua. (Mie iče vierriin)

All examples

5 meaning

  • Russian: надел земли на душу

Examples (133)

the best an excellent a good a bad

1. Mie i hengettä šiel’ issun.

И сижу я там тихонечко. (Ol’iin mie tyttön’e dvadcat’ l’et)
2. Miula, k on šiel’ä, polagaiččieččoo kakši hengie, n’i l’eviembi i polossu, hengel’l’ä, n’i puol’i vai, polossua. (Mie iče vierriin)
3. Miula, k on šiel’ä, polagaiččieččoo kakši hengie, n’i l’eviembi i polossu, hengel’l’ä, n’i puol’i vai, polossua. (Mie iče vierriin)
4. Eigo jo šil’mäzet kačota pahoin,
Rupit da kivut hengellä vain? (Tverin šana)
5. Missä šyndyö – hengi arvai,
tuulet vaštah nagrettih. (Tverin šana)

All examples

6 meaning

  • Russian: сердце
  • English: heart (organ)
concept: heart

translation

Veps: heng; hengenkareine; heng’; hen’g’; südei; südeinkera; südäm; südää

Livvi: sertso; sydän; syväin; syväinkerä

Ludian: hengi; hen’g

dialects of usage: Myandyselga, Padany, Rugozero, Valdai

Examples (146)

the best an excellent a good a bad

1. Viärä oli, ičeh oman hengen šöi.
Сам виноват (букв). (Šanapolvet da aforizmat. 3. N-Ä)
2. Vain tämä mieli tuleldi hengeh,
avaudu ovi i poigane tuli:
vakašša gribua - ei mahu rengih –
kunne i kado muamozen huoli. (MUAMON HUOLI )
3. Talvi jiäštä luadi šillat,
lumikömän hengeh toi. (DIEDON TALVI )
4. Kaikkie paraš, mieluzeni,
hengen javoit puolekši". (NAIZIN PÄIVÄ )
5. Hengen oman hiän šiuh pani,
a šie händä nagratiit. (MYÖHÄT KYYNELET )

All examples

wordforms (31)

heng|i

The site was created by the staff of the Karelian Research Center of the Russian Academy of Sciences
You can freely use the materials of our site and share them, most importantly - indicate authorship and a link to our resource.
More about the CC BY 4.0 license
© VepKar. Open corpus of Veps and Karelian languages