Леммы

Вернуться к списку | удалить | редактировать

leikata

язык: карельский: ливвиковское наречие

часть речи: глагол

произношение: leikata (Ведлозерский, Видлицкий, Кондушский, Сямозерский, Тулмозерский), ĺeikata (Видлицкий, Кондушский, Неккульский, Сямозерский, Тулмозерский)

фразеологизмы
sanoi ku leikkai - сказал как отрезал
Диктор
Мичурова Надежда Викторовна
1985 г.р.
место рождения: Олонец, Олонецкий р-н, Республика Карелия

0 значение

перевод

вепсский: leikata; liikata; vildä; vil’d’a; čapta

карельский: людиковское наречие: leikata; leikkatta

карельский: собственно карельское наречие: leikata; leikkuu

диалекты употребления: Ведлозерский, Видлицкий, Кондушский, Неккульский, Сямозерский, Тулмозерский

Примеры (369)

лучший отличный хороший плохой

1. Häi ottaw kirvehel jallan i l’eikkuaw hukal.


Он берёт да топором и отрубает ногу у волка.
(Suaru hukkah niškoi)
2. Jallan l’eikkuaw, dai regeh.

Ногу отрубает да и в сани кладёт.
(Suaru hukkah niškoi)
3. 38. Hot’ ruačči piädü l’eikkuamah tulgah, ga et kuwle (muga iätäh).
38. Может швед голову отрубить, так не услышишь: такой шум стоит. (Sananpolvet, privutkat)
4. 210. Suw on pahale kohtale l’eikattu (= äijän pagižow).
210. Говорит впопад и невпопад (‘рот на плохом месте прорезан’). (Sananpolvet, privutkat)
5. Ezmäi pidäw kaski eččie, sit pidäw kasardua, sit pidäw l’eikata.
Сначала надо подыскать подсеку, потом надо вырубить кусты, потом надо срубить деревья. (Kasken ruado)

1 значение

  • русский: резать, порезать
понятие: резать

перевод

вепсский: leikata; liikata; vildä; vil’d’a; čapta

карельский: людиковское наречие: kuada; kuadada; leikata; leikatta; leikkatta; sordada; sorta; sortta

карельский: собственно карельское наречие: hakata; kaadaa; kuatua; leekata; leikata; leikkata; leikkuu; sordua; šordoa; šordoo; šordua; šorduu

диалекты употребления: Ведлозерский, Видлицкий, Кондушский, Неккульский, Сямозерский, Тулмозерский

Примеры (383)

лучший отличный хороший плохой

1. Huondeksel syöt, päiväkse otat leibiä palan, leikkuat da sit sie tulel mečäs suluat da sidä syöt.
Утром поешь, на день возьмёшь с собой большой кусок хлеба, нарежешь его на ломти да там на огне оттаиваешь и ешь его. (Kui enne vedoh kävüimmö)
2. Kerran minun tuatto mečäs oksien karzijes leikkai ičelleh polvenpeän.
Однажды мой отец в лесу, обрубая сучья, порезал себе колено. (Heroilan Glimoi)
3. Viändöin aigah ei suannuh mečäs eigo vastua ottua, eigo leikata nimidä teräväl, raudazel.
Во время летних святок в лесу нельзя было рвать веники, ничего не резать острым и железным. (Mečäl on korvat, viel on silmät)
4. Ga adru azutah: leikatah koivuspäi šuarat.
Так делают соху: вырезают из берёзы развилья. (Adro)
5. Konzu pereh jagavui, emändy pastoi leivän, ižändy leikkai sen paloikse da jogahizele poijale (libo vellele) andoi oman vuitin.
Когда семья делилась, хозяйка пекла пирог, хозяин разрезал его на куски и каждому сыну (или брату) отдавал его долю. (Lapsekas akku on parembi kui lapsetoi)

2 значение

  • русский: рубить, отрубить

Примеры (378)

лучший отличный хороший плохой

1. Bohattu leikkai, kasardi paloloi, kylvi aigoinaijal.
Богатый рубил, очищал от кустов подсеку, сеял всё вовремя. (Kasken ruado)
2. Kasardahuu pidi leikata kai suurembat puut.
После того, как мелкий лес был вырублен, надо было срубить большие деревья. ("Enne meijän sijas äijü ruattih meččiä")
3. Sangieloi puuloi kassaril ei sua leikata, pidäy leikata kirvehel, a ruavastu meččiä i pilal toiči pilattih.
Толстые деревья косарем нельзя было рубить, их надо было рубить топором, а зрелый лес иногда и пилой пилили. ("Enne meijän sijas äijü ruattih meččiä")
4. 19 Joga puu, kudai ei anna hyvii andimii, leikatah da lykätäh tuleh.
Всякое дерево, не приносящее плода доброго, срубают и бросают в огонь. (Jevangelii Matfein mugah (7: 15-23). Jumalan iänenkandajakse menijät)
5. Lähti mužikku erähän päivän halguo leikkuamah.
Пошёл однажды мужик дрова рубить в лес. (Kolmekymmen kolme poigua)

3 значение

  • русский: стричь, остричь

Примеры (372)

лучший отличный хороший плохой

1. Hyö syötettih Jefimua, hyväzesti pestih, leikattih tukat, pandih toizet sovat.
Они накормили Ефима, отмыли , подстригли, переодели. (Vieras)
2. Lapsih niškoi oli erilazii uskomuksii, erähät sanottih, ku ei sua lapsel leikata tukkii kuni häi ei ruvenne pagizemah.
О детях были разные поверья, некоторые говорили, что ребёнку нельзя стричь волосы до тех пор, пока он не начнёт говорить. (Lapsi syndyy – ilo syndyy)
3. Silloi neidizil oli moudu leikata tukat "pod pol’ku", dai nuori Gal’a käi heijällyö.
Тогда девушки стригли волосы "под польку", и молодая Галина тоже ходила к ним стричься. (Loppumatoi pajo, voittamatoi ilo)
4. Rožii ymbäri hienoine sagei tukku, kudai oli korvien al da niškal leikattu poikki.
Вокруг лица густые волосы, под ушами и на шее были остриженные поперёк. (Riähkähižet)
5. Häi ottaw kirvehel jallan i l’eikkuaw hukal.


Он берёт да топором и отрубает ногу у волка.
(Suaru hukkah niškoi)

4 значение

  • русский: кроить, скроить, выкроить

Примеры (369)

лучший отличный хороший плохой

1. Ezmäzikse rist’oi leikkai ženihäl paijan da kuadiet, andoi kyläh mašinal ommella.
Первым делом крёстная мать кроили жениху рубаху и кальсоны, отдавала деревенской портнихе для пошива на машинке. (Svuad’bu Vieljärvel. 2)
2. Häi ottaw kirvehel jallan i l’eikkuaw hukal.


Он берёт да топором и отрубает ногу у волка.
(Suaru hukkah niškoi)
3. Jallan l’eikkuaw, dai regeh.

Ногу отрубает да и в сани кладёт.
(Suaru hukkah niškoi)
4. 38. Hot’ ruačči piädü l’eikkuamah tulgah, ga et kuwle (muga iätäh).
38. Может швед голову отрубить, так не услышишь: такой шум стоит. (Sananpolvet, privutkat)
5. 210. Suw on pahale kohtale l’eikattu (= äijän pagižow).
210. Говорит впопад и невпопад (‘рот на плохом месте прорезан’). (Sananpolvet, privutkat)

5 значение

  • русский: жать, сжать (хлебá)
понятие: жать

перевод

вепсский: rahnda

карельский: людиковское наречие: leikata; rahnda; rahnoda

карельский: собственно карельское наречие: leikata

диалекты употребления: Видлицкий, Кондушский, Неккульский, Сямозерский, Тулмозерский

Примеры (377)

лучший отличный хороший плохой

1. Starinan mugah suari Pedru I ajoi Vožmosalmes siiriči da nägi, ku neidizet leikattih vil’l’ua pellol, azetui da käski luadie pruazniekan.
Согласно преданию, Пётр I проезжал мимо Вожмосалми и увидел, как девушки жали зерновые на поле, остановился и велел устроить праздник. (Aijan jogi)
2. Ruistu leikattih čirpil, se pandih kyhlähih.
Рожь жали серпами и складывали в суслоны. (Kui leibiä kazvatettih)
3. Leikattih ezmäzikse meil čirpilöil, a sit jo hebozienkosilkal ruvettih jällespäi.
Сначала жали у нас серпами, а потом позднее на лошадях с косилкой стали [жать]. (”Anna pühä-Il’l’ale diäü”)
4. Mužikku nižuzet leikkai, uberi da kodih vedi iäres.
Мужик пшеницу сжал, убрал да домой и свёз. (Elettih ennen mužikku da kondii)
5. Srịas’ti rodih d’o l’eikata, rinnal oldịh d’o nemme suomet.
Уже страшно было жать, рядом уже были эти финны. (Voinan aigah)

6 значение

  • русский: причинять (причинить) боль, резать (глаза)

Примеры (369)

лучший отличный хороший плохой

1. Äijän sinä ellendät: siendy ainos on äijy, käzipaikattah olgupiädy leikkuau.
Много ты понимаешь: грибов бывает много, так плечо режет. (Päiväzen aittu. 2)
2. Häi ottaw kirvehel jallan i l’eikkuaw hukal.


Он берёт да топором и отрубает ногу у волка.
(Suaru hukkah niškoi)
3. Jallan l’eikkuaw, dai regeh.

Ногу отрубает да и в сани кладёт.
(Suaru hukkah niškoi)
4. 38. Hot’ ruačči piädü l’eikkuamah tulgah, ga et kuwle (muga iätäh).
38. Может швед голову отрубить, так не услышишь: такой шум стоит. (Sananpolvet, privutkat)
5. 210. Suw on pahale kohtale l’eikattu (= äijän pagižow).
210. Говорит впопад и невпопад (‘рот на плохом месте прорезан’). (Sananpolvet, privutkat)

7 значение

  • русский: оперировать, прооперировать

Примеры (370)

лучший отличный хороший плохой

1. Kaksi vuottu tagaperin Jefimal leikattih jalgu.
Года два назад Ефиму ампутировали ногу. (Vieras)
2. Talvikuul vuvvennu 1922 Gyllingal leikattih hurai jalgu professoru G. I. Turneran bol'ničas Petrogruadas.
В декабре 1922 года Эдварду Гюллингу ампутировали левую ногу в клинике профессора Г.И.Турнера в Петрограде. (Edvard Gylling)
3. Häi ottaw kirvehel jallan i l’eikkuaw hukal.


Он берёт да топором и отрубает ногу у волка.
(Suaru hukkah niškoi)
4. Jallan l’eikkuaw, dai regeh.

Ногу отрубает да и в сани кладёт.
(Suaru hukkah niškoi)
5. 38. Hot’ ruačči piädü l’eikkuamah tulgah, ga et kuwle (muga iätäh).
38. Может швед голову отрубить, так не услышишь: такой шум стоит. (Sananpolvet, privutkat)

словоформы (150)

leik|ata (-kuan, -kuau; -atah; -kai, -attih)