Леммы

Вернуться к списку | удалить | редактировать

rata

язык: вепсский

часть речи: глагол

фразеологизмы

1 значение

  • русский: работать, трудиться
  • английский: to work, to toil
понятие: работать

перевод

карельский: ливвиковское наречие: raadaa; riadia; roadoa; ruadua

карельский: людиковское наречие: ruadua; ruata; ruatta

карельский: собственно карельское наречие: raadaa; riadia; roadua; roodoo; ruadua; ruaduu; ruata; ruatua

диалекты употребления: Северновепсский, Средневепсский восточный, Средневепсский западный, Южновепсский

Примеры (1586)

лучший отличный хороший плохой

1. Pidagad mindei verhan kazačihan sijas kodiš,

Mina radan ičemii pöudoižil”.

Держите меня вместо чужой работницы дома,

я буду работать на своих полях».
(Anttihe mindei väges mehele)
2. Akk radįi mal, semenz’ da künz’, ägest’, da lehmad da hebod pidi.

Жена вела хозяйство: пахала, сеяла, боронила да держала коров и лошадей.
(Niičukeine i kozeine)
3. Jo äjak-se vot Vidlas radab ”Kodijured”-paginklub. (Kaikam ičemoi jurid!)
4. En voi jätta johtutamata mugoižid nimid, kut Aleksandr Maksimov, Roza Maksimova, El’vira Kottina, Jelena Kočerina Šoutjärvespäi, Ol’ga Mironova, Nina Rembot (hot’ om šoutjärvlaine, radoi Kalages), Valentina Agafonova, Valentina Loginova Kalagespäi, Svetlana Jeršova, Vera Jefimova Kurbalpäi, Aleksandr Kostin, Galina Okuneva Vil’hälaspäi, Tatjana Stafejeva Järvišpäi, Viktor Jeršov, Gennadii Maksimov, Vera Lodigina, Gul’a Polivanova Vidlaspäi, Svetlana Nikiforova Arskahtišpäi, Jelena Šalajeva Kujaspäi... (Vepsläižil om toivoid i varastusid)
5. Möhemba tulijad opendajad oma jo openus universitetas, heile oli kebnemb rata opendamas kel’t, ved’ hö tedaba jo kelen strukturad, sistemad, mittušt oma sanuded universitetas ezmäi kaiked Maria Ivanovna Mulloželpäi. (Vepsläižil om toivoid i varastusid)

2 значение

  • русский: возделывать, обработать

перевод

карельский: ливвиковское наречие: muokata; raadaa; riata; roadoa; ruadua

карельский: людиковское наречие: muokata; ruadai; ruadua; ruata; ruatta

карельский: собственно карельское наречие: muokata; riaadia; roadoa; roodoo; ruadaa; ruadua; ruaduu; ruatua

диалекты употребления: Средневепсский восточный, Средневепсский западный, Южновепсский

Примеры (1521)

лучший отличный хороший плохой

1. Nüg’ut’ om kolhoznikoile elada süu pahoin’ hüvä, kaik sijad ratas mašinoil’.
Теперь колхозникам хорошо жить: все работы выполняют машинами. (Kut mö endo radoim)
2. – Midä sinä igän radoid tägä? (Mid’a minä eduu radoin’)
3. Minei kodihe oliž lähtta da rata tariž. (Lapsen rodid)
4. Prihad, niiččed, kaik ištusoi edou kezerziba besedou, a sobatan da praznikehtan ii kezertud, nikus ratud ii. (Enččiš praznikoiš)
5. – Muitte radliba pimedahasai. (Enččiš praznikoiš)

3 значение

  • русский: действовать
  • английский: to act (perform an action)

Примеры (1520)

лучший отличный хороший плохой

1. – Midä sinä igän radoid tägä? (Mid’a minä eduu radoin’)
2. Minei kodihe oliž lähtta da rata tariž. (Lapsen rodid)
3. Prihad, niiččed, kaik ištusoi edou kezerziba besedou, a sobatan da praznikehtan ii kezertud, nikus ratud ii. (Enččiš praznikoiš)
4. – Muitte radliba pimedahasai. (Enččiš praznikoiš)
5. Minä andoin’ vonukoile, üks’ vonuk radab muzejas, ka andoiba käzipaikad muzejaha. (Enččiš praznikoiš)

4 значение

  • русский: делать
  • английский: to do

Примеры (1524)

лучший отличный хороший плохой

1. Voib olda, se tuleb kenen-se eloradoks, a ken-se openikoišpäi tahtoiškandeb pörttas kodikülähä da rata sen hüvüdeks, kut konz-se muga tegi iče Svetlana Gotič. (Hüvä ozutez norištole)
2. Baboi kosketab uudimen i kacuhtab meiden polhe:
– Neičukaižed, ken necen radoi?
(Baban uudimed)
3. Siit sutundas läks Jumalan noste, paimnen päle šalimahase, miše paimned äijan leibmuruit pantas maha; hän ei rohtint sanoda paimnen pääle pezan poltandat, miše hän eismäigi ice hubin radoi paimnele: hänen puri kibedas.
В гневе он отправился к Богу жаловаться на пастуха, что пастухи кладут много хлебных крошек на землю; он не осмелился сказать Богу о том, что [его] муравейник сожгли, потому что и сам первый причинил вред пастуху: больно укусил его. (Kužiaine i paimen)
4. Ei midä rata, tariž libuda, ika mamoi käregandeb minun päle i ei pästaška vändmaha sebranikoidenke i kalaha. (Babukoiš)
5. – Midä sinä igän radoid tägä? (Mid’a minä eduu radoin’)

словоформы (345)

ra|ta (-dab, -doi, -kaha)