ВепКар :: Леммы

Леммы

Вернуться к списку | удалить | редактировать

heittiä

язык: карельский: ливвиковское наречие

часть речи: глагол

произношение: heittiä (Неккульский, Сямозерский), heitti̮ä (Кондушский)

фонетические варианты: heittää (Видлицкий); heitteä (Ведлозерский); heittee (Тулмозерский)

Диктор
Мичурова Надежда Викторовна
1985 г.р.
место рождения: Олонец, Олонецкий р-н, Республика Карелия

1 значение

  • русский: класть, положить

Примеры (298)

лучший отличный хороший плохой

1. Kaksikymmen viizi rubl’ua heitti stolal: zalogu pidäy panna.
Он положил на стол двадцать пять рублей: залог надо положить. (Endine svuad’bo. [Oligo suuri pereh?])
2. Puijut ollet pandih kuboloih da heitettih pihale, rugehet siirrettih yhteh čuppuh.
Обмолоченную солому собирали в снопы и складывали во дворе, рожь сдвигали в один угол. (Kui leibiä kazvatettih)
3. Mennyt sygyzyl muga igävy rodih – vahnemban poijan kel kävyin Priäžäh kalmužimale kukkazii heittämäh.
Прошлой осенью стало так грустно - со старшим сыном отправилась на кладбище в Пряжу, чтобы возложить цветы. (Siämäjärven kangastus – saga)
4. Päčinpohjal labjal heitetäh da sit sie pastutah.
На под печи кладут лопатой [хлеб], и там он выпекается. (L’eibeä pastettih)
5. Lykkäi paltinpalazen stolal, sit heitti kofeimelličän.
Он бросил кусок полотна на стол, потом поставил кофейную мельницу. (Оli sie ennen ylen köwhy mužikku akan kel)

2 значение

  • русский: опускать, опустить

Примеры (293)

лучший отличный хороший плохой

1. 25 No yhtenny yönny hänen opastujat otettih da viršil heitettih händy linnanseinän loukos ulgopuolele.
Ученики же ночью, взяв его, спустили по стене в корзине. (Apostoloin ruavot (9: 20-25). Saulu sanelou Damaskas Iisussah näh)
2. Koiru nosti piän, nuoli kyynälis märgiä brihačun šokkua, heitti piän polvile da hilleni.
Собака подняла голову, облизала мокрую от слёз щеку мальчика, опустила голову на его колени и притихла. (Zuaharipalaine)
3. Pappi pidi moliebenan, kolme kerdua heitti lähtieh ristan, kyzyjen Jumalan blahosloven’n’ua viele.
Священник провёл молебен, три раза опускал крест в прорубь, прося у Господа благословения воде. (Vieristänny svätittih vetty)
4. 15 I kosketti kätty hänen, i heitti hänen hiilutandu, i nouzi häi i rubei kuundelemah händy.
15 и коснулся руки ее, и горячка оставила ее; и она встала и служила им. (Matfian hyvä sanondu. 8.)
5. Heitä ruado, päččiniekku tuatto oli.
Да перестань (‘брось работу’), печник был мой отец. (Kasken ruado)

3 значение

  • русский: снять, снимать с себя, раздевать, разувать
понятие: раздеть, снять

перевод

вепсский: heitta; hiitta; riičta; ruštä

карельский: людиковское наречие: d’aksattada; d’aksattai; d’aksazetta; heitta; heittada; heittäi

карельский: собственно карельское наречие: d’aksaa; d’aksattua; d’aksaudua; d’aksua; d’akšattoa; d’akšattoo; heittee; heitteä; heittie; heittiä; heittyä; heittää; heittöä; jakšua; jakšuoččie; luaččii; riiččie

диалекты употребления: Кондушский, Неккульский, Сямозерский

Примеры (295)

лучший отличный хороший плохой

1. Rodih mužikal lämmin, kai turkin heitti.
Стало мужику жарко, даже шубу снял. (Kaksi pakkastu-vellesty)
2. Pellon reunal pidäy jaksavuo, sovat heittiä sit da mennä peldoh ku järveh.
На краю поля надо раздеться, одежду снять и идти на поле как в озеро. (Ku ei keziä enne Iivananpäiviä, sit ei talvie enne Rastavua)
3. Häi heitti bunukan piälpäi kylmänyöt sovat, hieroi rungan valgiel viinal da juotti händy hiilaval čuajul vagoinke.
Она сняла с внука замороженную одежду, натёрла тело водкой и напоила горячим чаем с малиной. (Zuaharipalaine)
4. Nu, tulet vierdämäh: ezmäžikse heität sovat piäl iäre kai, panet piäl’e riihisovan.
Так вот, придёшь палить, первым делом снимаешь с себя всю одежду, наденешь на себя балахон, который одеваешь в риге. ("Enne meijän sijas äijü ruattih meččiä")
5. Menimmö kui ga, olan’n’ua luajitah, sidä piiraidu luajitah, uksi avoin, truba avoin, perti vilu, vilu, meidü pal’ton piäl heitimmö da pačil, päčil, da päčil istavuimmo.
Как пришли мы, двери открыты: оладьи и пироги пекут, труба открыта, в избе холодно, холодно, мы пальто сняли да на печку и сидим там. (Endine svuad’bo. Venčal tulduu)

4 значение

  • русский: прекращать, прекратить, переставать, перестать (что-л. делать)

Примеры (302)

лучший отличный хороший плохой

1. Harjaituksien aigua artistoil kylmettih käit, tehniekky toiči heitti ruandan.
Во время репетиций у артистов мёрзли руки, иногда переставала работать техника. (Nuožarven syväin)
2. Silkeskie čuasut heitettih lyöndän da präčkändän, da kaikin kerras ruvettih pagizemah, istuttihes omih sijoih da ruvettih syömäh pudruo.
В тот же миг часы перестали бить и трещать, и все разом начали говорить, расселись по местам и принялись за кашу. (Rastavanpudro)
3. Sinä viäristelet Ižändän oigieloi dorogoi – etgo jo heitä sidä?
Перестанешь ли ты совращать с прямых путей Господних? (Apostoloin ruavot (13: 4-12). Varnava da Saulu Kipral)
4. Pieni ristikanzu kahten kozirkazenke heitti iänändän, päivitynnyzii rožazii myö juostih läpettäjät kyynälet.
Маленький человек с двойным козырьком кричать перестал. По его загорелому лицу, по щекам блестящими ручейками потекли слёзы. (Päiväzen aittu. 8)
5. Jälles vuvven 1905 vallankumovustu opastujat heitettih Ermituažah käyndän da loppiettih sie hälykkähät pruazniekan piendät.
После Революции 1905 года студенты перестали посещать "Эрмитаж" и устраивать там шумные празднества. (Tatjanan päivy)

5 значение

  • русский: уволить, освободить, отстранить

Примеры (289)

лучший отличный хороший плохой

1. Heitä ruado, päččiniekku tuatto oli.
Да перестань (‘брось работу’), печник был мой отец. (Kasken ruado)
2. Erähän kerran gu – viiži rubl’ua, ga heitä ruado!

Если в иной раз удается пять заработать – пять рублей, так очень хорошо!
(Brihačunnu meččiä piluamas)
3. Menet kasekseh, sovat heität, paltinpeelüshiemaat peel panet, a ferezit, sovat oksah panet.

Идёшь в чащобу, одежду снимешь, наденешь холщовые нарукавники, а ферязи и одежду на сук повесишь.
(Kasken rado)
4. Häi ku, rawkku, jaksaldah (pin’d’žakon piel heittäw da kengät jallas) da häi uijaldaw.
Он снимает с себя пиджак и сапоги и быстренько подплывает. (Kui jordanua kül’biettih)
5. Nu ga heitetäh l’ükindü, ezmäi sih l’ükitäh, vai murenow kuori dai ei enämbiä l’ükitä.
Перестали толкать, только сначала толкают, а как испортится корка, перестают толкать. (Endine svuad’bo. Sulhaizet)

6 значение

  • русский: снимать, снять, вынимать, вынуть; выворачивать, вывернуть

Примеры (296)

лучший отличный хороший плохой

1. Oli moine taba, ku Kegrin jälles žiivattua pihale ei työtty, salvattih tahnuoh i heitettih kaglas kello.
Был такой обычай, что после праздника Кегри скотину на улицу не выпускали, закрывали в хлеву и снимали ботало с шеи. (Kegri – vahnu karjalaine Uuzi vuozi)
2. Komandieru heitti käispäi omat čuasut da andoi Mihail Aleksejevičale hänen viizahuos.
Командир снял с куки свои часы и отдал их Михаилу Алексеевичу за его смекалку. (Igäine saldattu)
3. Kegrinpäivänny heitettih kellozet žiivatoil kaglas.
В праздник Кегри снимали колокольчики с шеи у скотины. (Kegrinpäivy)
4. Tuhkimus heitti oman jygien kotan da kebjieh pani tuflizen omah pieneh hienosti kauneheh jalgazeh.
Золушка сняла грубый башмак и без труда надела туфельку на свою изящную ножку. (Tuhkimus-neidine)
5. 29 Konzu hyö luajittih kai, midä Häneh niškoi oli sanottu Pyhis Kirjutuksis, hyö heitettih Händy ristupuus da pandih muah.
Когда же исполнили всё написанное о Нем, то, сняв с древа, положили Его во гроб. (Apostoloin ruavot (13: 13-52). Puavil da Varnava Pisidien Antiohies)

7 значение

  • русский: отменять, отменить

Примеры (290)

лучший отличный хороший плохой

1. Tuatto meijän, sinä olet taivahal, i pyhittäh nimi sinun, i tulou carstva sinun, i liennou valdu sinun, kui taivahal i mual, leiby meijän heittelemätöi anna meile nygöi, i jätä meile velgat meijän, kui i myö heitämmö velguniekoin meijän, i elä vie meidy pahah, i piästä meidy ounahas.
Отче наш, сущий на небесах! Да святится имя Твое; да приидет Царствие Твое; да будет воля Твоя и на земле, как на небе; хлеб наш насущный дай нам на сей день; и прости нам долги наши, как и мы прощаем должникам нашим; и не введи нас в искушение, но избавь нас от лукавого. (Перевод некоторых молитв и сокращенного катехизиса на олонецком языке. Malittu Jumalan)
2. Heitä ruado, päččiniekku tuatto oli.
Да перестань (‘брось работу’), печник был мой отец. (Kasken ruado)
3. Erähän kerran gu – viiži rubl’ua, ga heitä ruado!

Если в иной раз удается пять заработать – пять рублей, так очень хорошо!
(Brihačunnu meččiä piluamas)
4. Menet kasekseh, sovat heität, paltinpeelüshiemaat peel panet, a ferezit, sovat oksah panet.

Идёшь в чащобу, одежду снимешь, наденешь холщовые нарукавники, а ферязи и одежду на сук повесишь.
(Kasken rado)
5. Häi ku, rawkku, jaksaldah (pin’d’žakon piel heittäw da kengät jallas) da häi uijaldaw.
Он снимает с себя пиджак и сапоги и быстренько подплывает. (Kui jordanua kül’biettih)

8 значение

  • русский: cкидывать, скинуть

Примеры (294)

лучший отличный хороший плохой

1. Heitin repun, viuhkutan sil piän piäl, juoksen niilöin peräh da viheldän mi on vägie.
Я скинул рюкзак с плеча, машу им над головой, бегу за ними вслед и свищу изо всех сил. (Valgiet gribazet)
2. Heittäy Ivan Mihailovič kondien tal’l’an iäre muate viertyy, sit roihes briha – ni tuta , ni duumaita ei sua.
Ложась спать, сбрасывает Иван Михайлович медвежью шкуру – и стал парень, что ни узнать, ни подумать нельзя. (Kondii poigu)
3. Tulin dorogale, heitin sukset, pystin lumeh da juoksin toizele dorogale – kuduadu myö ajellah karakatit, samohodkat.
Пришёл я на дорогу, скинул лыжи, воткнул их в снег и побежал на другую дорогу, по которой ездят квадроциклы и самоходки. (Ehki se oli jänölöin mečästys!)
4. Heitin repun – ura!
Скинул я рюкзак - ура! (Ei voi olla! Minä olen sijalline…)
5. Häi heitti repun selläs, kopeššiu.
Он скинул рюкзак с плеча, копошится в нём. (Vahnat dovarišakset. 2)

словоформы (149)

heit|tiä (-än, -täy; -etäh; -ti, -ettih)