Леммы

Вернуться к списку | удалить | редактировать

mieli

язык: карельский: ливвиковское наречие

часть речи: существительное

произношение: mieĺi (Ведлозерский, Видлицкий, Неккульский, Сямозерский, Тулмозерский)

фонетические варианты: miele (Кондушский)

фразеологизмы
Диктор
Мичурова Надежда Викторовна
1985 г.р.
место рождения: Олонец, Олонецкий р-н, Республика Карелия

1 значение

  • русский: ум, разум
понятие: ум

перевод

вепсский: hama; mel’

карельский: людиковское наречие: haju; mieli; miel’; äly

карельский: собственно карельское наречие: därgi; haju; järki; mieli; miel’; äly

диалекты употребления: Ведлозерский, Видлицкий, Неккульский, Сямозерский, Тулмозерский

Примеры (2708)

лучший отличный хороший плохой

1. Köyhän mieli kamkua viilöy: iče rogozis kävelöy.
Ум бедняка камку кроит, сам в рогоже ходит. (Mägräd’d’ärven sananpolvet da primietät)
2. Mieli hyvä, kaksi parembi.
Ум хорош, а два лучше. (Sananparret)
3. Kuibo se tuli sinule mieleh?
Как это пришло тебе на ум? (“Konzu lapset ollah pienet, heile voibi opastua hos midä”)
4. I sit tuli mieleh: anna ei hävie meijän karjalan kieli.
И тогда пришло в голову ('в ум') : пусть не исчезнет карельский язык! (“Konzu lapset ollah pienet, heile voibi opastua hos midä”)
5. Juohtui miel’eh, hüö sanotah "Tagažin!"

Припомнил, что они говорят: «Тагажин [назад]!».
("D’evätnatsatoil vuvvel...")

2 значение

  • русский: намерение

Примеры (2701)

лучший отличный хороший плохой

1. Enzimäzen kerran nähtih ven’ankielizen spektaklin Petroskoil suures druamuteatras, sitgi tuli mieleh oppie lad’d’ata se omah luaduh, karjalazeh.
Они первый раз увидели спектакль на русском языке в Петрозаводском драматическом театре , и тогда появилось намерение попробовать изложить его по-своему, по-карельски. (Meneskendeltih Vieljärven buaboit miehele)
2. Jälles pihal telmändiä, tiettäväine, kaikil oli mieleh kävvä kylyh.
После работы на улице, конечно же, у всех появилось намерение сходить в баню. (Kyläs talvipruazniekoin aigah sežo ei muata)
3. Tuli vie mieli jättiä puu meččäh da juosta kodih.
Пришлa ещё мысль оставить дерево в лесу и побежать домой. (Kävyimmö meččäh kuustu ottamah)
4. Pidoh yhtynyzien mieles olis hyvä pidiä Vanha kylä -pruazniekkua tulien vuongi. (“Vanhan kylän” neruo da eluo)
5. 6 A ken rikkonou mielen yhten pienembis, kudamat minuh uskotah; parembi olis hänele, ku riputtazih jauhoinkivi hänen kaglah, i uppuos häi meren syvyöh.
6 а кто соблазнит одного из малых сих, верующих в Меня, тому лучше было бы, если бы повесили ему мельничный жернов на шею и потопили его во глубине морской. (Matfian hyvä sanondu. 18.)

3 значение

  • русский: настроение, расположение духа

Примеры (2713)

лучший отличный хороший плохой

1. Lindu on mieldy myö kaikile: lapsile da ruavahile.
Птица нравится всем: детям и взрослым. (Kezä keskel talvie)
2. Kaikil oli hyviä mieldy – artistoil dai kaččojil.
Всем было радостно - артистам и зрителям. (“Kukastu kummua” Veškelyksen kyläs)
3. Ylen olen hyväs mieles.
Я очень довольна. (N'umalua uskon pienessäh)
4. Sinäyön kaikin, lapset da täyzi-igäzet, voijah löydiä ičele ruaduo mieldy myö. (“Biblioyö” rodieu uvvessah)
5. A sit tiä souhozan ruavolois kai minul oldih, kui sanotah, hyvät mielet ainos.
A потом здесь все мои совхозные дела были, всегда хорошие мысли. (Minuu elaijas hyvin vedeli)

4 значение

  • русский: мнение

Примеры (2701)

лучший отличный хороший плохой

1. Tavallizet jovensuulazet oldih sidä mieldy, ku Botania-saduu ei sua salvata da allekirjutettih adresin, peticien.
Обычные жители Йоэнсуу были того мнения, что сад "Ботания" нельзя закрывать и подписали петицию. (Kezä keskel talvie)
2. Meijän mieles ei sua hävittiä nimidä olemas olijua.
По нашему мнению, нельзя уничтожать ничего существующего. (Kezä keskel talvie)
3. Hänen mieles, olis hyvä kirjuttua uuttu runuo kalevala-metrikan pohjal.
По его мнению, было бы хорошо сочинять новые руны на калевальской метрической основе. (Risto Bogdanov – karjalaine mies da enzimäine tutkii)
4. Heijän mieles tämä zakonu auttas kurittua virguniekkoi da lujendas valdivovaldua.
По их мнению, этот закон помог бы наказывать чиновников и укреплять государственную власть. (Valdivovallan lujoindamizekse)
5. Vot minä olen sidä mieldy: ku iče ylen äijäl tahtot, sit voit luadie hos midä lapsien kel. (“Konzu lapset ollah pienet, heile voibi opastua hos midä”)

5 значение

  • русский: память
  • английский: memory

Примеры (2701)

лучший отличный хороший плохой

1. Hyvä mieli ruavon ruadau, paha kaksi kieldäy.
При хорошем настроении легко работается, при плохом ничего не получается. (Mägräd’d’ärven sananpolvet da primietät)
2. Hyvä mieleh juohtuu, paha ni mieles lähte ei.
Добро вспомнится, а лихо и не забудется. (Sananparret)
3. Tänäpäigi tuli mieleh oma peldo.
И сегодня вспомнилось своё поле. (Oma randu)
4. Minä toivotan omile nadoloile lujua tervehytty, pitkiä igiä da hyviä mieldy.
Я желаю своим золовкам крепкого здоровья, долгих лет жизни и позитивного настроения. (Armahat navot)
5. I sendäh minul kui-to tämä sana däi mieles i, no minä panin tälle kohtale moizen uvven d’o nimen − Mätäs, Mätäs.
И поэтому у меня как-то это слово осталось в памяти и я назвала это место таким новым именем − Холм, Холм. (Mätäs)

6 значение

  • русский: мысль

Примеры (2711)

лучший отличный хороший плохой

1. Äijil lapsusaijan mustot buabas, piirualoin duuhus, lämmäh päččih nojuandas tuvvah valgiedu atkalua mieldy. (Ven'alaine päčči karjalazes talois)
2. Minä duumain, ellendän, i uskon, mi jumal yksi, i erästy händy ei ole toštu, mi häi varzi oli i ei ole ni alguu ni agjua, mi häi on hengi hibjatoi i surmatoi, i siten oigei sud’ju, miilostii syväin kaikkial, jogaižel sijal on, kai nägöy, kai kuulou, kai tiedäy, i suamoit mielet meijän i tahtondat.
Я думаю, рассуждаю, и верю, что Бог един и кроме Его нет другого, что Он всегда был, и не имеет ни начала ни конца: что Он есть дух бестелесный и бессмертный, притом правосуден, милосерд, везде на всяком месте есть, все видит, все слышит, все знает, и самые мысли наши и намерения. (Перевод некоторых молитв и сокращенного катехизиса на олонецком языке. Sokraščonnii katihisis)
3. Kui häi kaikel on, i kai tiedäy, muga minä lienen vardeijakseh, mib ei mi paha ei luadia: i ei ni duumaija, a sluužia hänele varzi puhtahal sydämel i mielel parahannu.
Ежели Он везде есть, и все знает, так я буду беречься, чтоб не только худого не делать, но и не думать, а служить Ему всегда чистою совестью, и мыслью непорочною. (Перевод некоторых молитв и сокращенного катехизиса на олонецком языке. Sokraščonnii katihisis)
4. Mi häi miilostisyväindy myö iččeh meile riähkähižile heittih taivahas, i otti meijän ičelleh hibjan, avai meile vallan oman, i pimennyhyön meijän mielen valgašti lujal jumalan tunnendal: a jälgimäi svidetel’stvuičeh omal tobjal meile l’uboval i ruadi puhtastandua riähkii meijän ristal kuoli, i kolmanden päivän kuondui, i hibjan kelä nouzi taivahaze.
Что Он по милосердию своему к нам грешным сошел с неба, и приняв нашу на себя плоть, открыл нам волю свою, и потемненную нашу мысль просветил истинным Богопознанием: а напоследок к засвидетельствованию своей великой к нам любви, и для очищения грехов наших на кресте умер: и в третий день воскрес, и плотью вознесся на небо. (Перевод некоторых молитв и сокращенного катехизиса на олонецком языке. Sokraščonnii katihisis)
5. Mibi otandis sv’atoit pyhät lujatakse minule ičelleh syndyle, puuttuž uuzi vägi, i hyvä, eliä, pyhäšti, i ristittyžen jytyi, a sit kaikkii minun vellilöi ristittyžii ihastuttua sil, mi minä heijän kelä, yhtes astun oltarilluo, uskotan heidy, mi minä kirikös en eroitettu i heijän kelä varzi l’ubovas i yhtel mielel olla tahton.
Чтоб принимая святое причастие приобщиться мне самому Христу, получить новую силу и благодать, жить свято и по христиански, а притом всех моих собратьев Христиан обрадовать тем, что я с ними вместе приступая к алтарю, уверяю их, что я от церкви не разлучен, и с ними всегда в любви и единомыслии пребывать желаю. (Перевод некоторых молитв и сокращенного катехизиса на олонецком языке. Sokraščonnii katihisis)

словоформы (44)

miel|i (-en, -dy; -ii)