Леммы

Вернуться к списку | удалить | редактировать

jättiä

язык: карельский: ливвиковское наречие

часть речи: глагол

фонетические варианты: dättää (Видлицкий); dättie (Видлицкий, Сямозерский); jättee (Тулмозерский); jätteä (Ведлозерский); jiättiä (Кондушский)

фразеологизмы
Диктор
Мичурова Надежда Викторовна
1985 г.р.
место рождения: Олонец, Олонецкий р-н, Республика Карелия

1 значение

  • русский: оставлять, оставить
понятие: оставлять

перевод

вепсский: d’atta; gätta; jätta

карельский: людиковское наречие: diättada; diättä; diättädä; heitta; heittada; heittäi

карельский: собственно карельское наречие: diättiä; diättyä; dätteä; dättiä; dättyä; dättää; heittiä; heittyä; jätelli; jättie; jättiä; jättyä; jättöä

диалекты употребления: Неккульский

Примеры (632)

лучший отличный хороший плохой

1. Oksat net puulois sie, suuret oksat, karzit dai i ladvot, ladvat leikot, jätät kuivamah, štobi keväjel parembi palas.
Сучья с деревьев обрубаешь, большие сучья, и обрезаешь верхушки, оставляешь [все] сохнуть, чтобы весной лучше горела подсека. (Kasken rado)
2. Ei sua jättiä lapsii jiäle hiihtelemäh da luistelemah, eigo kalastamah yksinäh.
Нельзя оставлять детей одних на льду кататься на лыжах и коньках, а также рыбачить одних. (Pidäkkiä varavostu viel olles da jiäle polgijes)
3. Piendy lastu nikonzu ei jätetty yksinäh pertis.
Маленького ребёнка никогда не оставляли одного в комнате. (Ota vastu Viändöin aigua)
4. 22 Hyö kerras jätettih veneh dai tuatto da lähtiettih Hänele jälles.
И они тотчас, оставив лодку и отца своего, последовали за Ним. (Jevangelii Matfein mugah (4: 18-22). Iisusan enzimäzet opastujat)
5. 27 "A myö" kyzyi sit Pedri, "Myö jätimmö kai da astuimmo Sinule jälles.
Тогда Петр, отвечая, сказал Ему: вот, мы оставили всё и последовали за Тобою. (Jevangelii Matfein mugah (19: 27-30). Mittuine palku suajah opastujat?)

2 значение

  • русский: откладывать, отложить

Примеры (587)

лучший отличный хороший плохой

1. Kudai ruado voibi ruadua tänäpäi, älä jätä huomeneh.
Сегодняшнюю работу на завтра не откладывай. (Sananparret)
2. Ylen pienes palas, rubl’as kuus, heil pitkäkse aigua pidi jättiä kai ruavot kois da ruadua jygiedy ruaduo Petrovskoin zavodoil.
За очень низкую плату - один рубль в месяц - им надолго пришлось отложить свои домашние дела и выполнять тяжёлую работу на Петровских заводах. (Karjalaine Dvorčča)
3. Jätän kesken kai ruavot dai huolet,
Tahton uvvessah nähtä sinuu.

Отложу все дела и заботы,
Хочу снова увидеть тебя.
(Kunnivoijen da kumardujen minun tuatan mustole)
4. Käsköy kaikis pyhäpäivis, i pruazdniekoin päivin jättiä omat ažiat i ruadot, kävvä kirikköh kuunella, i lugie ellendämižel opastandat duhovnoit, kodis nevvuo lapsii omii, i kodiniekkoi zakonah jumalan, i kui kai muga a eriže nämät pyhäžet päivät vardeijakse, mil ni oliš bezčestnoil ažoil, i luadimižil, enämbi humalah pahendua.
Повелевает во все воскресные и праздничные дни, оставив свои дела и работы, приходить в церковь, слушать и читать со вниманием поучения духовные, в дому наставлять детей своих, и домашних закону Божию, и как все, так особливо сии святые дни беречься, какими нибудь бесчестными делами, и упражнениями а паче пьянством опорочить. (Перевод некоторых молитв и сокращенного катехизиса на олонецком языке. Sokraščonnii katihisis)
5. Kolmes savunkaččojas on jätetty vai yksi. (Kezä keskel talvie)

3 значение

  • русский: покидать, покинуть

Примеры (589)

лучший отличный хороший плохой

1. Sen jälles, ku Sil’vestr jätti Korelan, händy pandih kuolluon jepiskoppu Josafan tilah Voulogdan da Suuren Permin jeparhieh.
После того, как Сильвестр покинул Корелу, его назначили вместо умершего епископа Ёсафана в Вологодскую и Большую Пермскую епархию. (Ristilahten tora)
2. Silloi tiä elettih karjalazet, ga heil pidi jättiä omat koit da konnut da pajeta Ven’ale, ku ei tahtottu vaihtua omua pravoslavnoidu vieruo toizeh.
Тогда здесь жили карелы, но им пришлось покинуть свои дома и убежать в Россию, поскольку они не захотели менять свою православную веру на другую. (Kojonsaari – Karjalan Dominikana)
3. Pyy nikonzu ei jätä meččiä, ainos eläy sit.
Рябчик никогда не покидает леса, всегда живёт там. (KUULUŽU PYYN MEČČUIČENDU)
4. Rahvahal tuli lähtie, jättiä omat eländykohtat.
Людям пришлось уйти, покинуть свои места проживания. (Il’l’alas ielleh)
5. Suarin poigu jättäy oman sarstvan, a Tuhkimus jättäy koin dai kanazet, i lähtietäh hyö elämäh i eletäh ylen hyvin.
Царёв сын покидает своеё царство, а Тухкимус оставляет свой дом и курочек, и идут они в скалу жить, и живут очень хорошо. (Tuhkimus-neidine)

4 значение

  • русский: оставить после себя

Примеры (586)

лучший отличный хороший плохой

1. Kolmes savunkaččojas on jätetty vai yksi. (Kezä keskel talvie)
2. Suarin [poijan] mučoin panow vedeh dai iččeh tüttären sijah i jättäw.

Топит [жену царевича], а свою дочь на её место в доме оставляет.
([Ivanuška-boranuška])
3. Jättäw sih iččeh tüttären ga, suarin poigu tulow kodih ga, rubiawgi el’ämäh, ga ei tunnustai: ongo endiine, vai kudai?

Оставляет тут свою дочь, а царевич возвращается домой, начинает жить и не узнаёт: прежняя ли это жена, или какая?
([Ivanuška-boranuška])
4. Süännöw ga mollembat süägäh, kunnebo lapsen jätät?"
Съест, так пусть обоих съест, никуда ребёночка не оставишь!" (Pehkotsel’l’än niitule lapsen sain)
5. Minun jätti nengomannu kündämäh: ka kačo midä käit ruatah.
Меня оставил таким [мальчишкой] пахать: гляди, что руки делают! (Kasken ruado)

5 значение

  • русский: бросать, бросить

Примеры (586)

лучший отличный хороший плохой

1. Kolmes savunkaččojas on jätetty vai yksi. (Kezä keskel talvie)
2. Suarin [poijan] mučoin panow vedeh dai iččeh tüttären sijah i jättäw.

Топит [жену царевича], а свою дочь на её место в доме оставляет.
([Ivanuška-boranuška])
3. Jättäw sih iččeh tüttären ga, suarin poigu tulow kodih ga, rubiawgi el’ämäh, ga ei tunnustai: ongo endiine, vai kudai?

Оставляет тут свою дочь, а царевич возвращается домой, начинает жить и не узнаёт: прежняя ли это жена, или какая?
([Ivanuška-boranuška])
4. Süännöw ga mollembat süägäh, kunnebo lapsen jätät?"
Съест, так пусть обоих съест, никуда ребёночка не оставишь!" (Pehkotsel’l’än niitule lapsen sain)
5. Minun jätti nengomannu kündämäh: ka kačo midä käit ruatah.
Меня оставил таким [мальчишкой] пахать: гляди, что руки делают! (Kasken ruado)

словоформы (149)

jät|tiä (-än, -täy; -etäh; -ti, -ettih)