ВепКар :: Леммы

Леммы

Вернуться к списку | удалить | редактировать

luadie

язык: карельский: собственно карельское наречие

часть речи: глагол

произношение: luad΄ie (Мяндусельгский, Тихвинский, Толмачевский, Тунгудский)

фонетические варианты: luatie (Новописьменный севернокарельский, Вокнаволокский, Кестеньгский, Княжая, Ухтинский, Толмачевский); laadia (Ругозерский); loodia (Паданский); liadie (Весьегонский); loadie (Валдайский, Паданский)

омонимы: luadie (глагол)


1 значение

  • русский: делать, изготовлять
понятие: делать

перевод

вепсский: säta; tehta

карельский: ливвиковское наречие: azua; azuo; ažia; laadia; laadie; liadie; loadie; luadia; luadie

карельский: людиковское наречие: azuda; azuo; luadida; ruadua; siata; tehta; tehtä

диалекты употребления: Мяндусельгский, Тихвинский, Толмачевский, Тунгудский

Примеры (1561)

лучший отличный хороший плохой

1. Nu midä luadie papadilla?
Ну что делать попадье? (Ennein eliässeh elettih ukko da akka)
2. Šuomen puolen karielazet täh aigah luajitah vielä i omua varžinaiskarielan kielen variantua, šen peryštänä ollah rajakarielazet murdehet.
Карелы Финляндии в настоящий момент разрабатывают еще один вариант нормированного карельского языка на основе диалектов Приграничной Карелии. (Varžinaiskarielah da VepKar-korpussah näh)
3. A Nasto-buabo paisto, hiän nagole luadi koissa krahmalua, t’orkičči juablokkua.
А баба Настя пекла, она постоянно делала дома крахмал, натирала картошку. (Nasto-buabo)
4. Hiän, naprimer, jesli hiän luadiu snačala olutta, posle olutta hiän luadiu vuaša.
Она, напрмер, если она делает сначала пиво, после пива она делает квас. (Nasto-buabo)
5. Hiän, naprimer, jesli hiän luadiu snačala olutta, posle olutta hiän luadiu vuaša.
Она, напрмер, если она делает сначала пиво, после пива она делает квас. (Nasto-buabo)

2 значение

  • русский: делать, устраивать

Примеры (1496)

лучший отличный хороший плохой

1. Löyvettih miäččyzen Vit’a i Vova:
kuin luadie niin – olis’ hiän oma.
(KAKŠI VALEHIČČUA )
2. Čuruanda oli luajittu melličän luona. (Kuin mie uppoin)
3. No hiän luadiu.
Но она делает. (Matr’o-buabo)
4. No hiän šiih ka luadiu, štobi žiivatta tulou, kuin šanou.
Но она так вот делает, чтобы скотина пришла так, как скажет. (Matr’o-buabo)
5. Mie tädä en šano pahottajoilla šiun, i en luaji šiula muanitušta, kuin Iuda, a kuin rozboiniekka tunnuššan šilma: muissuta milma Herra šiun kuningahašša.
не бо врагом Твоим тайну повем, ни лобзания Ти дам, яко Иуда, но яко разбойник исповедаю Тя: помяни мя, Господи, во царствии Твоем. (Переводъ нѣкоторыхъ молитвъ и сокращеннаго катихизиса на Корельскїй языкъ. Molítvat)

3 значение

  • русский: делать, совершать

Примеры (1508)

лучший отличный хороший плохой

1. Luajit pahoin, ylen haukkuu,
a remenie ei koššuldan.
(MIUN DIEDO )
2. Vuuvet oman luajittih. (MYÖHÄT KYYNELET )
3. Kakši kerdua vilkat luajit i vs’o.
Два раза вилки сделаешь и всё. (Oli yksi akkane)
4. Da i ei nimitä meilä pahua luajittu.
Да и ничего нам плохого не сделали. (Karjalan kieleštä)
5. IV
Muissa šuovatta svättie: kuuži päiviä rua, i luaji šilloin kaikki ruavot šiun, a šeiččimeš päivä šuovatta Herralla jumalalla šiun.

IV
Помни день субботний святити его, шесть дней делай, и сотворивши в них вся дела твоя, а день седьмой суббота Господу Богу твоему.
(Переводъ нѣкоторыхъ молитвъ и сокращеннаго катихизиса на Корельскїй языкъ. Molítvat)

4 значение

  • русский: начинаться, подниматься (о непогоде, боли и т.п.)

Примеры (1491)

лучший отличный хороший плохой

1. Huomnekšen päiväs’t’ä peit’t’el’öw, puol’ista päivie kunneigi kiänd’äw: powvistuw l’ibo vihman luad’iw.
Все утро солнце закрывает тучами, с полдня куда-нибудь да повернет: на вёдро или дождь. (Kuin šiäd’ä šanotah)
2. Kaikin yheššä hyö luajittih näyttelyn puolešša vuuvvešša. (Matka Kalevalašta Pohjolah alko)
3. Luaji oman piiruššukšen šanallini kuvauš. (Kekši logo Kyykkäliitolla!)
4. Neičyt ei ainuoštah luaji niitä, kun panou omua karjalaista šieluo jokahiseh korissukšeh. (Karjalaini hillo kašvo Piiterissä)
5. Enšiarkena otettih vaštah Pyhänlaškuo: luajittih olešta Talven pölätyš, šuoritettih še vanhoih naisvuatteih ta laulaen kannettih kylyä myöten. (Kevät tulou, antakkua tie kevyällä!)

5 значение

  • русский: выделывать кожу

перевод

вепсский: peksta; säta; tehta

карельский: ливвиковское наречие: liadie; pieksee; piekseä; pieksiä; pieksää; piäksiä

карельский: людиковское наречие: luadida; pieksäi; siätä

диалекты употребления: Тихвинский

Примеры (1490)

лучший отличный хороший плохой

1. Kaikin yheššä hyö luajittih näyttelyn puolešša vuuvvešša. (Matka Kalevalašta Pohjolah alko)
2. Luaji oman piiruššukšen šanallini kuvauš. (Kekši logo Kyykkäliitolla!)
3. Neičyt ei ainuoštah luaji niitä, kun panou omua karjalaista šieluo jokahiseh korissukšeh. (Karjalaini hillo kašvo Piiterissä)
4. Enšiarkena otettih vaštah Pyhänlaškuo: luajittih olešta Talven pölätyš, šuoritettih še vanhoih naisvuatteih ta laulaen kannettih kylyä myöten. (Kevät tulou, antakkua tie kevyällä!)
5. Yheššä šalissa luajittih kukloja kankahašta, toisešša šalissa piiruššettih šarjakuvie, kolmannešša – pelattih Kalevala-stolapelie. (Pohjoisrunojen šointu)

словоформы (120)

lua|die